วัดพระธาตุปูคำน้อย เป็นวัดพระธาตุที่มีความสำคัญและอยู่คู่กับชุมชนบ้านทุ่งฮ้าง อำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง วัดแห่งนี้ตั้งอยู่ห่างจากหมู่บ้านทุ่งฮ้างไปทางทิศใต้ประมาณ 1 กิโลเมตร และอยู่ห่างจากระดับน้ำสูงสุดของเขื่อนกิ่วคอหมาประมาณ 300 เมตร ซึ่งทำให้วัดแห่งนี้มีภูมิทัศน์ที่โดดเด่นและอยู่ในบริเวณที่มีความสงบงามทางธรรมชาติ
ประวัติการก่อสร้าง
วัดพระธาตุปูคำน้อยมีจุดเริ่มต้นจากความศรัทธาของชาวบ้าน โดยมีพระมหาเถระศรีวิชัย หรือที่รู้จักกันดีในนาม “ครูบาศรีวิชัย” เป็นผู้นำในการก่อสร้างตั้งแต่ปี พ.ศ. 2471 ครูบาศรีวิชัยเป็นพระเกจิอาจารย์ผู้มีชื่อเสียงและได้รับการยกย่องอย่างสูงในภาคเหนือ ท่านมีบทบาทสำคัญในการสร้างและบูรณะวัดวาอาราม รวมถึงการเป็นผู้นำในการสร้างถนนและโครงการสาธารณประโยชน์ต่าง ๆ ในยุคนั้น
ทำเลที่ตั้ง
- ตั้งอยู่ห่างจากหมู่บ้านทุ่งฮ้างไปทางทิศใต้ 1 กิโลเมตร
- อยู่ห่างจากระดับน้ำสูงสุดของเขื่อนกิ่วคอหมา 300 เมตร
- พื้นที่โดยรอบมีภูมิประเทศที่สวยงามและเงียบสงบ เหมาะแก่การปฏิบัติธรรมและท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม
ความสำคัญต่อชุมชน
วัดพระธาตุปูคำน้อยถือเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวบ้านทุ่งฮ้างและชุมชนใกล้เคียง เป็นสถานที่ประกอบศาสนกิจ งานบุญประเพณี และเป็นจุดหมายสำหรับผู้แสวงบุญและนักท่องเที่ยวที่ต้องการสัมผัสวิถีชีวิตชนบทและธรรมชาติของอำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง
สรุป
วัดพระธาตุปูคำน้อยเป็นวัดที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของอำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง สร้างขึ้นโดยครูบาศรีวิชัยในปี พ.ศ. 2471 ตั้งอยู่ในทำเลที่โดดเด่นใกล้เขื่อนกิ่วคอหมา และยังคงเป็นศูนย์รวมจิตใจของชุมชนท้องถิ่นมาจนถึงปัจจุบัน



